Beoordelen én beschermen

Beoordelen én beschermen

Als ik iets heb geleerd van mijn tijd als openbaar aanklager is het wel dat het ene slachtoffer het andere niet is. Eenzelfde misdrijf kan daarom bij de één veel heftiger gevolgen hebben dan bij de ander.

Dit heb ik ook al ervaren als letselschadeadvocaat. Er bestaat zelfs een juridische regel die zegt dat de letselveroorzaker bij een onrechtmatige daad het slachtoffer 'heeft te nemen zoals hij is.' Dat betekent dat het risico dat een slachtoffer langer nodig heeft om te herstellen van een nare ervaring dan het 'gemiddelde slachtoffer' voor rekening van de dader is. Evenals de daaruit voortvloeiende extra schadeposten.

De Europese Slachtofferrichtlijn borduurt hierop voort. Kwetsbare slachtoffers hebben recht op specifieke bescherming en passende ondersteuning tijdens de strafrechtelijke procedure. Een mooi uitgangspunt omdat hier in de praktijk zeker behoefte aan is. De invulling van het begrip 'kwetsbaar' zal in de praktijk echter niet altijd eenvoudig zijn. Ik kan me voorstellen dat hieronder in ieder geval jonge kinderen, (hoog)bejaarde mensen en mensen met een geestelijke stoornis of lichamelijke beperking kunnen vallen. Ook mensen die herhaald slachtoffer worden van een (zelfde) misdrijf zouden misschien in deze categorie kunnen vallen.

Maar individuele, zorgvuldige én respectvolle beoordeling van de eventuele kwetsbaarheid en beschermingsbehoefte van slachtoffers blijft strikt noodzakelijk. Want ook hier kan de uitzondering de regel bevestigen.

Het risico ligt anders op de loer dat slachtoffers door instanties te snel het etiket 'kwetsbaar' krijgen opgeplakt, hetgeen van invloed kan zijn op de mate van veerkracht die het slachtoffer vertoont. En juist die veerkracht is van belang om, zeker op langere termijn, het misdrijf echt te kunnen verwerken en door te kunnen gaan met je leven.

Meer dan genoeg stof voor discussie dus tijdens het symposium van Slachtofferhulp Nederland op 24 februari waar dit onderwerp centraal staat. Slachtofferhulp Nederland organiseert jaarlijks een symposium rond de Europese Dag van het Slachtoffer. Dit jaar voor de eerste keer samen met de Politie.

Aan alle deelnemende instanties zoals politie, Openbaar Ministerie en gemeenten zou ik willen vragen vooral aandacht te schenken aan dat grijze gebied waar (extra) bescherming van slachtoffers overgaat in nodeloze betutteling. Tussen beide is immers maar een dunne scheidslijn.

Ik wens alle deelnemers veel succes!