Symposium Grenzen in het geding: speech Harry Crielaars

Reiken en raken

Hoe kunnen justitie en hulpverlening jonge slachtoffers beter bereiken? En het aanbod afstemmen op hun behoeften? Dat zijn volgens Harry Crielaars, voorzitter van de Raad van Bestuur van Slachtofferhulp Nederland, cruciale vragen binnen het thema jongeren en slachtofferschap. Hij benadrukte dat extra aandacht voor jongeren nodig is en pleitte voor een betere waarborging van slachtofferrechten.

Slachtofferschap is volgens Harry Crielaars geen onderwerp waar jongeren graag over praten. ‘Als je tussen de 12 en 20 jaar oud bent, is dat simpelweg niet cool’, legde hij uit. Tegelijkertijd wordt jaarlijks 1 op de 4 jongeren slachtoffer van een misdrijf. Dat cijfer ligt hoger dan in enig andere leeftijdsgroep. Niet zo vreemd, vond Crielaars. ‘Het heeft te maken met de ontwikkelingsfase waarin jongeren zich bevinden. Grenzen verkennen, grenzen verleggen en grenzen overschrijden: het hoort er allemaal bij als je jong bent. Maar het verhoogt ook het risico op slachtofferschap.’

Grote stap

Hoewel jongeren vaak zeer goed in staat blijken om problemen op te lossen met behulp van hun eigen netwerk, is dit niet altijd genoeg. Crielaars: ‘Omgaan met de gevolgen van een misdrijf lukt niet altijd op eigen kracht. Het is dan heel belangrijk dat jongeren weten waar ze terecht kunnen, zowel voor praktische als psychologische hulp en ondersteuning.’  De stap naar hulpverlening is voor veel jongeren echter te groot. Ze weten simpelweg niet waar ze voor welke hulp moeten aankloppen. Volgens Crielaars zouden instanties er daarom alles aan moeten doen om jongeren beter te bereiken. Door hen serieus te nemen en zich te verdiepen in hun belevingswereld. ‘Instanties moeten zich niet laten afschrikken door onverschilligheid van jongeren. Ze moeten zich duidelijk, veerkrachtig en kwetsbaar opstellen. Het is een kwestie van reiken en raken.’

Gewaarborgde rechten 

Extra aandacht voor minderjarige slachtoffers vroeg Crielaars aan de Inspectie Veiligheid en Justitie. Hij drong aan op controle van de naleving van de slachtofferrechten. ‘Jongeren moeten gegarandeerd de gelegenheid krijgen om hun rechten ten volle uit te oefenen. Op papier hebben slachtoffers een stevige positie in de strafprocedure. Maar in de praktijk pakt het nogal eens anders uit. We moeten als keten bedenken hoe we de uitvoering van slachtofferrechten beter kunnen waarborgen. Alleen dan staat het slachtoffer niet met lege handen als zijn rechten níet worden nageleefd.’