Wij gebruiken cookies. Functionele en analytische cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en deze cookies helpen ons om de website te verbeteren. Accepteert u dat we ook tracking cookies gebruiken? Door middel van deze cookies kunt u gepersonaliseerde advertenties van ons zien. Lees eerst de cookieverklaring voor meer informatie over de tracking cookies.

Privacy | Cookieverklaring | Cookie instelling

Tips voor zelfzorg

Iemand om wie u geeft maakt een moeilijke tijd door. Het kan dan heel logisch voelen om de ander al uw aandacht en tijd te geven. Die ander heeft het harder nodig dan uzelf. Zo lijkt het tenminste. Toch is het heel belangrijk om steeds goed voor uzelf te blijven zorgen. Denk aan de instructies in een vliegtuig: ouders moeten hun eigen zuurstofmasker opzetten voordat ze hun kinderen helpen. Bekijk op deze pagina hoe u zorgt dat u tijdens het helpen in balans blijft.

Voor uzelf zorgen is goed voor u en de ander

Als u uzelf keer op keer op de tweede plaats zet, kunt u steeds meer stress en lichamelijke klachten krijgen. Dat kan er uiteindelijk voor zorgen dat u er helemaal niet meer voor de ander kunt zijn. U doet er niemand een plezier mee als u telkens over uw eigen grenzen gaat. Goed voor uzelf zorgen is dus niet egoïstisch, maar juist nodig om een goede helper te kunnen zijn.

1. Ga terug naar de basis

Het is makkelijk over het hoofd te zien, maar zelfzorg begint bij de simpele dagelijkse dingen: slapen, eten en bewegen. Wanneer u druk bent en vooral nadenkt over wat een ander nodig heeft, is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Probeer toch om zoveel mogelijk een gezonde routine vast te houden:

  • Besteed aandacht aan uw slaap. Voorkom zoveel mogelijk dat uw normale slaapgewoonten verstoord raken. 
  • Eet vers en gezond voedsel en drink voldoende (water of thee).
  • Beweeg elke dag minstens een half uur achter elkaar.
  • Vermijd verdovende middelen zoals alcohol en drugs. Die maken stress erger.

2. Doe dingen waar u energie van krijgt

Iemand helpen geeft vaak een goed gevoel, maar het kan ook veel energie kosten. Soms komt daar ook stress bij. Om het helpen vol te houden, is het belangrijk om ook dingen te blijven doen waar u energie van krijgt. Het verschilt per persoon wat dat is. De een krijgt energie van een boswandeling, terwijl de ander oplaadt van een avond met vrienden. Bedenk voor uzelf eens wat u op dit moment zou helpen om nieuwe energie op te doen en stress te verminderen. En plan dan momenten in voor die activiteiten. Een paar voorbeelden:

  • De natuur opzoeken
  • Sporten of yoga
  • Creatief bezig zijn
  • Afspreken met een of meer vrienden
  • Naar een voorstelling of sportevenement gaan
  • Een dagboek bijhouden
  • Uw geloof uitoefenen of mediteren
  • Een middag of avond helemaal niets inplannen

Lees meer over omgaan met stress

3. Onderneem actie als u uw grens bereikt

Er kan een moment komen waarop alles u te veel wordt. Dat moment is bij iedereen verschillend. Het is belangrijk dat u eerlijk tegen uzelf bent over wat u aankunt en wat goed voor u is. Als u merkt dat u veel stress heeft en niet goed in uw vel zit, is het tijd om wat aan de situatie te veranderen. Bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met degene die u ondersteunt of samen andere hulp voor de ander te zoeken. Als u het lastig vindt om uw stress te verminderen, kan het goed zijn zelf professionele hulp in te schakelen. Uw huisarts kan de mogelijkheden met u bespreken.

Lees meer over grenzen aangeven

4. Check hoe u ervoor staat

In drukke tijden vergeten we onszelf soms de vraag te stellen: hoe gaat het eigenlijk met mij? Met deze simpele oefeningen krijgt u een beeld van hoe u ervoor staat en wat u kunt doen om beter voor uzelf te zorgen.


Stap 1. Schrijf eens op hoeveel tijd u per week aan verschillende activiteiten besteedt. Denk aan werk, sociale activiteiten, huishouden, ontspanning en de hulp aan het slachtoffer.

Stap 2. Bedenk dan: kan ik dit langere tijd volhouden? Misschien besteedt u wel veel meer tijd aan helpen dan u dacht. Als u denkt dat het op den duur te veel wordt, bedenk dan wat wel een haalbare hoeveelheid tijd voor u is.

Stap 3. Bespreek dit met het slachtoffer, zodat voor u beiden duidelijk is wat u kunt bieden. Zo kunt u bespreken dat het te veel voor u wordt.

Oefening 1: Hoe besteed ik mijn tijd?

Stap 1. Schrijf eens op hoeveel tijd u per week aan verschillende activiteiten besteedt. Denk aan werk, sociale activiteiten, huishouden, ontspanning en de hulp aan het slachtoffer.

Stap 2. Bedenk dan: kan ik dit langere tijd volhouden? Misschien besteedt u wel veel meer tijd aan helpen dan u dacht. Als u denkt dat het op den duur te veel wordt, bedenk dan wat wel een haalbare hoeveelheid tijd voor u is.

Stap 3. Bespreek dit met het slachtoffer, zodat voor u beiden duidelijk is wat u kunt bieden. Zo kunt u bespreken dat het te veel voor u wordt.


Wanneer u meer doet dan u aankunt, kunt u last krijgen van allerlei lichamelijke ongemakken en vervelende gedachten. Heeft u last van een of meer van de onderstaande klachten? Dan is het belangrijk dat u wat meer aandacht besteedt aan wat u zelf nodig heeft. De tips op deze pagina kunnen u daarbij helpen.

  • Moe zijn
  • Slechter slapen dan normaal
  • Sneller ademhalen
  • Nek/rug/schouderklachten
  • Pijntjes of misselijkheid
  • Afleiding zoeken in tv, online shoppen, social media, alcohol, roken, snoepen
  • Piekeren
  • Kortaf reageren
  • Negatieve gedachten
  • Opgejaagd gevoel

Lees hoe u uw stress kunt verminderen

Oefening 2: Stress herkennen

Wanneer u meer doet dan u aankunt, kunt u last krijgen van allerlei lichamelijke ongemakken en vervelende gedachten. Heeft u last van een of meer van de onderstaande klachten? Dan is het belangrijk dat u wat meer aandacht besteedt aan wat u zelf nodig heeft. De tips op deze pagina kunnen u daarbij helpen.

  • Moe zijn
  • Slechter slapen dan normaal
  • Sneller ademhalen
  • Nek/rug/schouderklachten
  • Pijntjes of misselijkheid
  • Afleiding zoeken in tv, online shoppen, social media, alcohol, roken, snoepen
  • Piekeren
  • Kortaf reageren
  • Negatieve gedachten
  • Opgejaagd gevoel

Lees hoe u uw stress kunt verminderen