Een rouwende collega steunen

Het verlies van een dierbare slaat een enorme bres in het leven. De gevolgen hiervan zijn niet alleen zichtbaar in het privéleven maar ook op andere terreinen, zoals de werkplek.

Weer aan het werk

Onwetendheid over hoe een rouwproces eruit kan zien en onervarenheid en ongemakkelijkheid om met een rouwende om te gaan leiden er helaast vaak toe dat rouwenden zich niet begrepen voelen en dat vanuit de werkomgeving wordt gedacht dat een rouwende weer alles aan kan. In dit geval is het soms nog extra complex doordat identificatie nog niet heeft plaatsgevonden en er nog geen uitvaart geweest is. Dit kan veel extra stress geven en een dubbel gevoel met zich meebrengen – kan ik al wel weer de draad oppakken van werk, terwijl ik nog niet eens echt afscheid heb kunnen nemen? Wat een goed moment is om weer aan het werk te gaan, is echter per persoon verschillend en daarbij rouwt iedereen op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Dit maakt het niet eenvoudig maar wel noodzakelijk voor leidinggevende en collega's zich bewust te zijn op welke wijze de werkplek een positieve bijdrage kan leveren.

Proactieve steun

Door op een proactieve en positieve wijze met de rouwende om te gaan, kan het rouwproces ondersteund worden. Niet alleen vlak na het overlijden maar ook langere tijd erna en op speciale dagen als feestdagen, verjaardagen en sterfdagen.

Een proactieve houding houdt allereerst in: begrip en erkenning voor de veranderde situatie van de nabestaande en de gevolgen en emoties die hierbij zijn ontstaan. Denk niet: we laten hem of haar maar met rust. De meeste rouwenden hebben juist aandacht nodig. Proactief betekent ook concreet vragen 'Wat kan ik voor je doen' of 'Kan ik dit voor je doen' – en niet 'Je moet maar roepen als ik iets voor je kan doen'. Maar het betekent niet dat u beslissingen moet nemen voor uw collega. Nodig hem of haar bijvoorbeeld gewoon uit voor een teamborrel, hij kan zelf wel bepalen of hij daar zin in heeft of niet. Denk ook niet te snel dat de rouw wel 'over' is. Blijf ook na maanden af en toe informeren hoe het is. Besteed extra aandacht rond bijzondere momenten, zoals de verjaardag van de overledene, de Nationale Herdenking, de 17e juli of momenten waarop de ramp weer in het nieuws is, bijvoorbeeld omdat er nieuwe gegevens bekend zijn uit de onderzoeken.

Praten over rouw

Iedereen rouwt op zijn eigen manier en het is mogelijk dat uw collega op het ene moment veel wil vertellen en op het andere moment juist niet. Geef uw collega de ruimte om te praten waarover hij of zij wil. De kunst is om tijdens een gesprek vooral de rouwende zijn verhaal te laten doen en er niet met een of andere dooddoener op te reageren, zoiets als 'het leven gaat verder'. Geef de ander rustig de tijd, ook als het gesprek stilvalt. Soms is zwijgen de manier om gevoelens te plaatsen. De verleiding kan groot zijn om voor de ander te formuleren hoe die zich voelt, maar probeer dit te vermijden want het is vaak veel complexer en dan komt een poging om begrip te tonen juist over als een blijk dat u het niet begrijpt. Geef de ander de vrijheid om al dan niet over details te praten. Als iemand er echt niet over wil praten, respecteer dit. Houd wel een oogje in het zeil. De leidinggevende kan na enige tijd een gesprek initiëren. Wees zorgvuldig, maar niet te bang om iets verkeerds te zeggen. Oprechte belangstelling wordt gewaardeerd.

Stress en klachten

Weest u zich ervan bewust dat concentratieproblemen, stemmingswisselingen, vermoeidheid, of andere lichamelijke klachten die iemands functioneren beïnvloeden, kunnen samenhangen met rouw, ook op langere termijn. Als er nog geen identificatie heeft plaatsgevonden, spelen ook onzekerheid daarmee samenhangende stress een rol. Durf dit bespreekbaar te maken en samen naar oplossingen te zoeken die verlichting geven. Probeer in elk geval om niet ongeduldig of scherp te reageren als de medewerker iets niet af heeft of onnauwkeurig is geweest. Als u taken wilt (laten) overnemen, overleg dat dan altijd met uw collega.

Verder lezen