Wij gebruiken cookies. Functionele en analytische cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en deze cookies helpen ons om de website te verbeteren. Accepteert u dat we ook tracking cookies gebruiken? Door middel van deze cookies kunt u gepersonaliseerde advertenties van ons zien. Lees eerst de cookieverklaring voor meer informatie over de tracking cookies.

Privacy | Cookieverklaring | Cookie instelling

Het herstelproces van een slachtoffer

Na een ingrijpende gebeurtenis is ineens alles anders. Voor slachtoffers en hun familie en vrienden is het een nieuwe situatie. Elk slachtoffer ervaart dit op een eigen manier. Om iemand goed te kunnen helpen, is het fijn om te weten wat een slachtoffer allemaal tegen kan komen na de gebeurtenis. Op deze pagina vindt u voorbeelden van dingen waar slachtoffers vaak tegenaan lopen tijdens hun herstel.

Illustratie van een vrouw die op de grond zit met haar tas en losse spullen om zich heen

De gebeurtenis

Tijdens een ingrijpende gebeurtenis wordt de regie van iemand afgenomen. Dit geeft vaak een machteloos gevoel. Om goed te kunnen herstellen, is het belangrijk dat iemand het gevoel van regie en controle terugkrijgt.

Hoe u kunt helpen

Bedenk niet voor de ander wat er nodig is, maar vraag waar iemand behoefte aan heeft en richt u daarop.

Op een goede manier reageren

Direct na de gebeurtenis

Illustratie van een vrouw die op bed zit met haar hoofd op haar handen steunend

Stressklachten en emoties

Een slachtoffer kan na de gebeurtenis last hebben van stressklachten en emoties zoals spanning, angst, boosheid of verdriet. Dit zijn normale reacties. Bij de meeste mensen worden stressklachten na 4 tot 6 weken minder.

Hoe u kunt helpen

Geef de ander de ruimte om emoties te uiten en laat merken dat alles wat de ander ervaart, er mag zijn. Dit kunt u doen door met aandacht te luisteren en weg te blijven van verklaringen of oplossingen.

Helpen door er gewoon te zijn

Illustratie van een vrouw die aan tafel zit, waar losse papieren naast een laptop liggen

Veel informatie en regelwerk

Er moet in de eerste tijd na de gebeurtenis vaak veel geregeld worden. Denk aan gesprekken met de politie, afspraken met artsen en uitzoekwerk voor de verzekering. Dit kan overweldigend zijn. De hoeveelheid informatie is soms moeilijk te verwerken voor een slachtoffer.

Hoe u kunt helpen

U kunt het slachtoffer helpen overzicht te houden over alles dat er gedaan moet worden. Ook kunt u meegaan naar afspraken. Stem dan wel goed af wat er van u wordt verwacht: bijvoorbeeld alleen meeluisteren of juist actief meedoen in het gesprek.

Passende hulp regelen

Illustratie van een vrouw die in een stoel in haar woonkamer zit met haar arm in een mitella

Lichamelijke klachten

Als het slachtoffer lichamelijk of geestelijk letsel heeft opgelopen, kan dit in het begin alle aandacht opslokken. Er is dan weinig ruimte om de emotionele gevolgen van de gebeurtenis te verwerken. De emotionele verwerking komt dan pas later.

Hoe u kunt helpen

Bespreek met het slachtoffer welke praktische hulp er nodig is, en wie er kunnen helpen. Let ook op uzelf: als iemand erg veel hulp nodig heeft, zet u zichzelf misschien op de tweede plaats. Blijf goed voor uzelf zorgen en voorkom dat u over uw grenzen gaat.

Illustratie van twee vrouwen die tegenover een politieagent zitten om aangifte te doen

Aangifte en strafproces

Vaak moet een slachtoffer beslissen om wel of geen aangifte te doen. Die keuze is soms lastig voor iemand. En als diegene wel aangifte doet, kan dat ook zorgen of spanningen met zich meebrengen.

Hoe u kunt helpen

Als iemand twijfelt over aangifte, kunt u samen met de ander de voordelen en nadelen op een rij zetten. Ook kunt u samen de aangifte voorbereiden. Steun de ander in de keuzes die hij of zij maakt.

Ondersteunen bij aangifte

Het dagelijks leven weer oppakken

Illustratie van een vrouw die op kantoor aan haar bureau zit met haar hoofd steunend op haar handen en op de achtergrond collega's die met elkaar praten

Nieuwe spanningen

Op een gegeven moment pakt een slachtoffer het dagelijks leven weer op. Iemand gaat weer aan het werk en/of onderneemt weer sociale of andere activiteiten. Hierdoor kan het slachtoffer nieuwe spanningen voelen, omdat de gevolgen van de gebeurtenis ook nog meespelen.

Hoe u kunt helpen

U kunt het slachtoffer helpen zich voor te bereiden op spannende momenten zoals een eerste werkdag. Het kan bijvoorbeeld fijn zijn om van tevoren te bespreken wat iemand wel en liever niet wil vertellen aan collega’s.

Illustratie van een vrouw die thuis op de bank zit en een kussen stevig tegen zich aandrukt terwijl haar blik naar beneden gericht is.

Gevolgen onder ogen zien

Soms duurt het een tijdje voordat een slachtoffer beseft wat de gebeurtenis heeft aangericht. In het begin komt er vaak zoveel op iemand af dat er nog geen ruimte is om hierover na te denken. Wanneer een slachtoffer de gevolgen onder ogen ziet, kan dat pijnlijk zijn en opnieuw voor stress zorgen.

Hoe u kunt helpen

Wanneer stressklachten niet vanzelf overgaan, kan het goed zijn om professionele hulp in te schakelen. U kunt samen met het slachtoffer uitzoeken welke hulp er beschikbaar is. Gebruik daarvoor bijvoorbeeld ons advies op maat.

Advies op maat over professionele hulp

Illustratie van een vrouw die met een andere vrouw op de bank zit te praten

Niets laten merken

Hoe het met iemand gaat, is niet altijd aan de buitenkant te zien. Sommige slachtoffers laten liever niet merken hoe ze zich voelen, terwijl ze nog wel bezig zijn de gebeurtenis te verwerken. Ook zij kunnen behoefte hebben aan steun.

Hoe u kunt helpen

Als iemand niet om hulp vraagt, kunt u zelf een voorstel doen voor hoe u wilt helpen. Ook kan het helpen om er gewoon voor iemand te zijn, zonder iets op te willen lossen.

In 8 stappen beter helpen

Illustratie van een vrouwelijke officier van justitie of rechter

Aan de zijlijn van het strafproces

Na aangifte begint het strafproces. Dat kan op verschillende manieren verlopen. Het kan zijn dat een slachtoffer langere periodes niets hoort over hoe het strafproces verloopt. Hoewel er achter de schermen veel gebeurt, kan een slachtoffer gefrustreerd en onzeker raken over het wachten.

Hoe u kunt helpen

In periodes waarin een slachtoffer niets hoort over het strafproces, kunt u er voor iemand zijn door belangstelling te blijven tonen.

Ondersteunen tijdens het strafproces

Zelf verder met verwerken

Illustratie van een spreekkamer van een therapeut, met een vrouwelijke psycholoog in haar stoel en een vrouwelijke cliƫnt in de deuropening, op het punt om te vertrekken

Als professionele hulp ophoudt

Wanneer een slachtoffer professionele hulp krijgt, bijvoorbeeld van een psycholoog, komt er een moment dat die hulp afgerond wordt. Dat betekent niet automatisch dat iemand volledig hersteld is. Het slachtoffer zal zelf verdergaan met verwerken.

Hoe u kunt helpen

Blijf interesse tonen in hoe het met de ander gaat en bied hulp aan die haalbaar is voor uzelf. Heeft iemand voor langere tijd hulp of steun nodig? Juist dan is het belangrijk om goed voor uzelf te blijven zorgen. Herken uw grenzen en ga in gesprek als het te veel wordt.

Grenzen herkennen en aangeven

Illustratie van een vrouw die voor het raam staat, naar buiten te kijken, terwijl een kat in de vensterbank ligt te slapen.

Er alleen voor staan

Mensen om een slachtoffer heen tonen vlak na de gebeurtenis meestal veel belangstelling. Na een tijdje neemt de betrokkenheid vaak wat af. Hierdoor kan een slachtoffer het gevoel hebben er alleen voor te staan.

Hoe u kunt helpen

Het kan veel voor iemand betekenen als u interesse blijft tonen, ook als de gebeurtenis al langer geleden is. Kleine gebaren, zoals een kaartje of een berichtje, zijn waardevol.

Helpers en slachtoffers vertellen over hun ervaringen

Illustratie van een vrouw die aan tafel zit en formulieren van het Openbaar Ministerie invult terwijl ze met haar hoofd in een hand steunt.

Schade vergoed krijgen

Om schade vergoed te krijgen, moet een slachtoffer kosten bijhouden, bewijs verzamelen en dingen uitzoeken en regelen. Het is soms moeilijk om overzicht te houden, zeker als iemand de gebeurtenis nog aan het verwerken is.

Hoe u kunt helpen

Er zijn verschillende manieren om schade vergoed te krijgen. U kunt samen met het slachtoffer de mogelijkheden op een rij zetten en helpen om het overzicht te houden.

Ondersteunen bij schadevergoeding

Illustratie van een hand die een envelop vasthoudt waarop het logo van het Openbaar Ministerie te zien is

Strafproces belemmert herstel

Tijdens het strafproces kunnen er momenten zijn die extra spanning veroorzaken bij een slachtoffer. Bijvoorbeeld als iemand gebruikmaakt van spreekrecht. Op dat soort momenten kunnen klachten tijdelijk erger worden.

Hoe u kunt helpen

Een strafproces kan lang duren. Het is belangrijk dat u beseft dat een slachtoffer de gebeurtenis moeilijk kan verwerken zo lang het strafproces niet is afgerond. U kunt helpen door tijdens die periode kalm, geduldig en met belangstelling te reageren op wat iemand doormaakt.

Ondersteunen tijdens het strafproces

Onverwachte herinneringen

Illustratie van een vrouw die met een winkelwagen door de supermarkt loopt

Meestal gaat het goed

Herstellen na een ingrijpende gebeurtenis gaat met vallen en opstaan. Ook als een slachtoffer zich meestal weer goed voelt, kunnen onverwachte herinneringen voor heftige gevoelens zorgen. Soms is iets heel kleins genoeg om iemand weer aan de gebeurtenis te herinneren.

Hoe u kunt helpen

Het is normaal als er af en toe heftige gevoelens boven komen bij een slachtoffer. Ook als de gebeurtenis langer geleden is. U hoeft zich dan niet direct zorgen te maken. Het kan juist helpen als u rustig blijft wanneer u ziet dat iemand het weer even moeilijk heeft.

Illustratie van een vrouwelijke officier van justitie of rechter die de voorzittershamer vasthoudt.

Strafproces wordt afgerond

Een strafproces kan op veel verschillende manieren eindigen. Wat de uitspraak ook is, het doet meestal geen recht aan het gevoel van het slachtoffer. Een slachtoffer moet hoe dan ook leven met wat er is gebeurd. De uitkomst van het strafproces kan opnieuw voor heftige gevoelens zorgen. Soms gaat iemand daardoor een stap terug in het herstel.

Hoe u kunt helpen

De uitkomst van het strafproces zegt niet alles over wat er is gebeurd met het slachtoffer. Uw naaste heeft er veel aan als u duidelijk maakt dat u achter hem of haar staat, wat de uitkomst ook is.

Ondersteunen tijdens het strafproces

Illustratie van een kalender waar een blad van wordt afgescheurd

Geen eindpunt

Hoewel veel slachtoffers zich op een gegeven moment weer beter voelen, heeft het herstelproces geen echt eindpunt. Soms is iemand blijvend veranderd door wat er is gebeurd. Of komen er nog regelmatig herinneringen boven. Het is daarom belangrijk dat een slachtoffer een gevoel van erkenning krijgt vanuit zijn of haar omgeving.

Hoe u kunt helpen

U gunt het de ander waarschijnlijk dat alles weer wordt zoals voor de gebeurtenis. Toch is dat vaak niet realistisch. Het is voor het slachtoffer juist belangrijk dat er ook ruimte is voor herinneringen of emoties. U helpt de ander door die ruimte te bieden.

Omgaan met de veranderde relatie