Slachtofferhulp.nl gebruikt functionele en analytische cookies. Deze cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en helpen ons om de website te verbeteren. Accepteer je dat we ook tracking cookies gebruiken? Met deze cookies kun je advertenties van ons zien. Lees de cookieverklaring voor meer informatie.

Privacy | Cookieverklaring | Cookie instellingen

Hoe help ik een slachtoffer van online seksueel misbruik?

Is je vriend of vriendin, kind, partner of familielid slachtoffer geworden van online seksueel misbruik? Zijn er bijvoorbeeld seksuele beelden van de ander verspreid? We noemen dit ook wel seksuele exposing of shame sexting. Het kan ook zijn dat diegene gechanteerd wordt met deze beelden (sextortion). Met deze checklist voor helpers krijg je snel overzicht wat je kunt doen voor de ander.

Help om bewijs te verzamelen

Online seksueel misbruik is in sommige gevallen strafbaar. In die gevallen kan het slachtoffer aangifte doen bij de politie. Om een verdachte op te kunnen sporen heeft de politie bewijs nodig. Denk aan berichtjes van de verdachte of screenshots van posts op social media. Help het slachtoffer zoveel mogelijk bewijs te verzamelen. Bekijk de tips van Helpwanted.

Naar Helpwanted

Help om beeldmateriaal offline te krijgen

Je kunt beeldmateriaal soms laten verwijderen bij socialmediaplatformen, websites en zoekmachines. Ook kun je ongewenste verspreiding van beelden rapporteren. De website Helpwanted geeft advies op maat.

Naar Helpwanted

Maak samen een stopbrief

Zijn de beelden nog niet verspreid, maar dreigt dit wel te gebeuren? Soms kan een stopbrief helpen. In een stopbrief zeg je dat je aangifte zult doen als de ander iets met de beelden doet wat strafbaar is, zoals het bewaren en verspreiden van de beelden of het chanteren met de beelden.

Je kunt helpen bij het maken van deze stopbrief. We hebben een voorbeeldbrief gemaakt die je kunt gebruiken.

Voorbeeld stopbrief

Praat er samen over

Geef de ander ruimte om te vertellen

Veel slachtoffers vinden het lastig om zelf te beginnen over online seksueel misbruik, terwijl ze er wel vervelende gevoelens over hebben. Vaak schaamt iemand zich of voelt iemand zich ongemakkelijk bij het onderwerp. Je kunt de drempel verlagen door er zelf over te beginnen. Vraag bijvoorbeeld: ik vind het naar wat je is overkomen. Hoe gaat het nu met je? Laat merken dat je de ander serieus neemt: stel open vragen, luister met aandacht en geef het slachtoffer niet de schuld van wat er is gebeurd. 

Wil het slachtoffer niet met je praten over wat er is gebeurd?

Bij het Centrum Seksueel Geweld kunnen slachtoffers van online seksueel misbruik anoniem chatten met hulpverleners.

Chat met het Centrum Seksueel Geweld

Contact met onze medewerkers

Slachtoffers kunnen met hun verhaal ook bij onze speciaal getrainde medewerkers terecht. Dat kan anoniem als je dat wilt. Samen kijken wij wat je nodig hebt.

Neem contact met ons op

Contact met de politie

Ondersteun bij het contact met de politie

Sommige vormen van seksueel misbruik zijn strafbaar, bijvoorbeeld als er sprake is van bedreiging of chantage. Het slachtoffer kan dan aangifte doen of melding maken. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. De politie kan uitleg geven over of er aangifte gedaan kan worden en wat aangifte doen betekent. Het slachtoffer hoeft in het gesprek nog niets te beslissen.

Lees meer over contact met de politie

Hoe je kunt helpen

Je naaste kan twijfels en angst ervaren als het over aangifte gaat. Het is belangrijk dat de ander zich serieus genomen voelt. Je kunt helpen om alle mogelijkheden op een rijtje te zetten.

Ondersteunen bij twijfels over aangifte

Ondersteuning van onze medewerkers

Soms is het prettig om de voordelen en nadelen te bespreken met een onbekende die veel weet van aangifte doen. Onze medewerkers helpen hier graag bij. Bespreek dit met elkaar en neem contact met ons op.

 

Reageer passend op schuld en schaamte

Seksueel misbruik is nooit de schuld van het slachtoffer. Alleen de dader draagt schuld. Toch voelen slachtoffers zich vaak schuldig of schamen ze zich voor wat er is gebeurd. Dit is een normale reactie op wat hen is overkomen. Het is belangrijk dat mensen om hen heen deze gevoelens serieus nemen en er goed op reageren. Laat merken dat de gevoelens er mogen zijn. Kijk hoe je schuld en schaamte kunt herkennen en hoe je iemand daarbij ondersteunt.

Helpen bij schuld en schaamte

Vermijd kwetsende opmerkingen

Veel mensen maken en sturen wel eens een seksueel getinte foto of filmpje naar een vriend of vriendin. Dat is normaal en hoeft geen probleem te zijn. Maar als iemand zonder toestemming en tegen de wil van een ander seksuele beelden van de ander verspreidt, is dat niet normaal en strafbaar. Het is niet de schuld van het slachtoffer. Soms maken mensen beschuldigende opmerkingen zoals ‘Dan had je maar geen naaktfoto’s moeten maken’. Opmerkingen zoals deze zijn kwetsend en kunnen ervoor zorgen dat iemand zich dubbel slachtoffer voelt. Die opmerkingen worden victim blaming genoemd. Lees hoe je kunt voorkomen dat je (onbewust) aan victim blaming doet.

Victim blaming voorkomen

Let op stressklachten

Houd in de gaten of stressklachten aanhouden

Online seksueel misbruik is een ingrijpende gebeurtenis. Het kan ervoor zorgen dat iemand stressklachten krijgt, zoals boosheid, machteloosheid, schaamte of concentratieproblemen. In de eerste weken na de gebeurtenis zijn dit normale reacties. Als je merkt dat de stressklachten niet binnen 4 tot 6 weken afnemen, is het verstandig dat het slachtoffer contact opneemt met de huisarts. Uiteraard kan dit ook al eerder. De huisarts kan beoordelen of er meer hulp nodig is en hiervoor een verwijzing geven.

Stressreacties herkennen en passend reageren

Als het op school is gebeurd

Zit het slachtoffer op school en is een medeleerling verantwoordelijk voor het online seksueel misbruik? Dan is het verstandig dat een professional op school wordt ingelicht, bijvoorbeeld een docent, zorgcoördinator of vertrouwenspersoon. Die kan actie ondernemen om seksueel misbruik te stoppen. Jongeren vinden het vaak lastig om te praten over vervelende seksuele ervaringen. Je kunt helpen door aan te bieden om mee te gaan naar het gesprek op school. Stem dan van tevoren af wat de ander van je verwacht en hoe je diegene kunt steunen.

Stappenplan voor scholen

Contact met lotgenoten

Bekijk wat contact met lotgenoten kan doen

Of een gebeurtenis nu kort of lang geleden is, het kan voor een slachtoffer prettig zijn om te praten met mensen die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt. Veel mensen vinden herkenning en erkenning bij lotgenoten. Ook voor een helper kan het prettig zijn om ervaringen van anderen te lezen of zelf een verhaal te delen. In onze online lotgenotencommunity kunnen zowel slachtoffers van seksueel geweld als hun naasten terecht.

Help iemand zich weer veilig te voelen

Een slachtoffer van online seksueel misbruik is soms terughoudend om weer online actief te worden, uit angst dat het nog een keer gebeurt. Dit kan een negatieve invloed hebben op het sociale leven en daardoor voor meer stressklachten zorgen. Meer kennis van veilig online gedrag kan het slachtoffer helpen om weer vertrouwen te krijgen. Je kunt daarbij helpen door je samen te verdiepen in in online veiligheid.

Bekijk tips voor online veiligheid op Helpwanted. Ook heeft Helpwanted tips voor ouders.

Rechten voor slachtoffers

Wijs je naaste op slachtofferrechten

Slachtoffers van een strafbaar feit hebben rechten in Nederland. Bijvoorbeeld het recht op gratis hulp, op bescherming en het recht om (geen) aangifte te doen. De politie kan beoordelen of er bij online seksueel misbruik sprake is van een strafbaar feit. Als dat zo is, kun je je naaste wijzen op deze rechten.

Rechten voor slachtoffers

In 8 stappen beter helpen

Doe de gratis online cursus

Hulp aanbieden aan iemand die het moeilijk heeft voelt vaak vanzelfsprekend. Toch kan het zijn dat je steeds vaker situaties tegenkomt waar je niet uitkomt met de ander. Je adviezen worden niet overgenomen, er ontstaan spanningen of het wordt je te veel. Met onze gratis online cursus 'In 8 stappen beter helpen' krijg je houvast om met deze situaties om te gaan.

Lees meer over de cursus