Wij gebruiken cookies. Functionele en analytische cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en deze cookies helpen ons om de website te verbeteren. Accepteert u dat we ook tracking cookies gebruiken? Door middel van deze cookies kunt u gepersonaliseerde advertenties van ons zien. Lees eerst de cookieverklaring voor meer informatie over de tracking cookies.

Privacy | Cookieverklaring | Cookie instelling

Eigen schuld, dikke bult?

Slachtoffers krijgen vaak te maken met opmerkingen vanuit hun omgeving die hen het gevoel geven dat de gebeurtenis hun eigen schuld was. Dit wordt victim blaming genoemd. Ook als u het niet zo bedoelt, kan uw reactie een slachtoffer kwetsen. Lees wat victim blaming met iemand doet en hoe u dit kunt voorkomen.

Wat is victim blaming?

Victim blaming betekent letterlijk: het slachtoffer de schuld geven. Vaak zonder dat mensen het doorhebben, zeggen ze dingen met een beschuldigende ondertoon. Dat is meestal niet met kwade bedoelingen, maar omdat ze voor zichzelf proberen te verklaren hoe zoiets vreselijks kan gebeuren. 

Voorbeelden van victim blaming

  • Waarom heb je niets gedaan om het te stoppen?
  • Ben jij ‘s nachts door dat park gefietst, in je eentje?
  • Wie springt er dan ook tussen twee vechtende mensen in?
  • Wie trapt er nou in zo’n nepmail?
  • Waarom heb je zomaar geld overgemaakt naar die persoon?
  • Wees maar blij dat het niet erger is
  • Je bent ook veel te lief, je moet meer van je afbijten
  • Je weet wel dat het doen van een valse aangifte strafbaar is?

Wie doen er aan victim blaming?

Een indirect beschuldigende opmerking is gauw gemaakt. Victim blaming komt dan ook veel voor: bij instanties en hulpverleners, maar ook bij familie en vrienden van een slachtoffer. Soms is dat een bewuste keuze, bijvoorbeeld wanneer een advocaat van de verdachte vragen stelt aan het slachtoffer tijdens een zitting. Daarmee probeert de advocaat de rol van de verdachte kleiner te maken en die van het slachtoffer groter. Maar in de meeste gevallen gebeurt victim blaming zonder nadenken en zonder opzet.

Wat doet victim blaming met een slachtoffer?

Wanneer mensen in de omgeving van een slachtoffer kritische vragen stellen of de gebeurtenis kleiner maken, kan iemand zich dubbel slachtoffer gaan voelen. Dit is schadelijk en staat het herstelproces in de weg.

Ook kan victim blaming bestaande gevoelens van schuld en schaamte versterken. Veel slachtoffers worden al achtervolgd door hun eigen twijfels en vragen over wat ze anders hadden kunnen doen. Indirect beschuldigende opmerkingen van anderen kunnen ervoor zorgen dat die gevoelens heftiger worden. Het is als helper goed om te beseffen dat het slachtoffer nooit de schuldige is, dat is alleen de dader.

Lees meer over schuld en schaamte

Meer weten over victim blaming?

Wilt u verder lezen over de gevolgen van victim blaming en waarom dit gebeurt, kijk dan eens op de volgende websites.

Online cursus voor helpers

Iemand helpen kan best lastig zijn. Het is dan ook niet gek als u zich afvraagt: doe ik het eigenlijk wel goed? In de gratis online cursus voor helpers leert u aan de hand van voorbeelden, filmpjes en oefeningen hoe u in verschillende situaties passend kunt reageren.

Lees meer over de online cursus

Illustratie schuld en schaamte twee vriendinnen.jpg