Wij gebruiken cookies. Functionele en analytische cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en deze cookies helpen ons om de website te verbeteren. Accepteert u dat we ook tracking cookies gebruiken? Door middel van deze cookies kunt u gepersonaliseerde advertenties van ons zien. Lees eerst de cookieverklaring voor meer informatie over de tracking cookies.

Privacy | Cookieverklaring

Spreekrecht

Het spreekrecht is het recht van slachtoffers van zwaardere misdrijven om tijdens de strafzitting een verklaring af te leggen. U bent niet verplicht gebruik te maken van het spreekrecht; het is een recht. Het kan lastig zijn om te bepalen op welke manier u van het spreekrecht gebruik wilt maken. Om u hier zo goed mogelijk bij te helpen, bieden we tips en informatie aan.

Wat levert het spreekrecht op?

Spreekrecht kan u erkenning geven en mogelijk helpen het misdrijf een plek te geven. U kunt de verdachte, de rechter en de officier van justitie persoonlijk laten weten wat het misdrijf met u heeft gedaan. Ook kunt u aangeven hoe u tegen de strafzaak aankijkt en wat u een passende straf vindt.


Wanneer heb ik spreekrecht?

U heeft van de officier van justitie 3 brieven gekregen. Een daarvan is het Wensenformulier. Staat op uw Wensenformulier de vraag 'Wilt u in de rechtszaal iets zeggen?' U kunt zelf kiezen of u dat wilt doen of niet. En in welke vorm.

Heeft u een slachtofferadvocaat? Die kan u adviseren en helpen bij het spreekrecht. 

Wilt u in de rechtszaal iets zeggen?

Volg dan de volgende stappen. 

Stap 1 - Kies de vorm van spreekrecht

Stap 2 - Vul op het Wensenformulier in hoe u uw verhaal wilt doen 

Op het Wensenformulier dat u heeft ontvangen, moet u aangeven hoe u in de rechtszaal iets wilt zeggen.

Stap 3 - Schrijf uw verklaring op

Als u uw verhaal wilt doen zonder dat op papier te zetten, dan kunt u deze stap overslaan.

U kunt nu op papier zetten wat u wilt vertellen over wat u is overkomen en wat dat met u heeft gedaan. 

Het kan ook fijn zijn om voor uzelf uw verhaal op papier te zetten en op te schrijven wat het misdrijf met u heeft gedaan. Ook als u niet wilt dat de verdachte of iemand in de rechtszaal uw verklaring leest. Geef dan aan op het Wensenformulier dat u niet iets in de rechtszaal wilt zeggen.

Stap 4 - Stuur uw verklaring op

Wilt u dat uw verklaring wordt toegevoegd aan het dossier? Stuur dan uw verklaring op

U kunt de schriftelijke slachtofferverklaring opsturen naar het Slachtofferloket van het parket waar de strafzaak wordt behandeld.

Let er op dat u het parketnummer en de naam van de verdachte vermeldt. Het parketnummer vindt u op het 'Formulier Verzoek tot schadevergoeding' of de brief van het Openbaar Ministerie.

Stap 5 - Voorbereiden op strafzitting en spreekrecht 

U krijgt een brief waarin staat wanneer de strafzitting is. 

Houd rekening met het volgende:

  • Gebruik geen scheldwoorden. Als u gaat schelden, kan de rechter besluiten dat u niet mag spreken. 
  • De verdachte is tijdens het spreekrecht in de zaal aanwezig. U kunt oog in oog komen met de verdachte.
  • Er kan pers aanwezig zijn in de rechtbank. Journalisten mogen u zonder toestemming niet in beeld brengen of uw verklaring opnemen. Wel mogen journalisten verslag doen van wat u heeft gezegd. Wilt u niet dat er iets uit uw verklaring naar buiten komt? U kunt de rechter vragen om het spreekrecht achter gesloten deuren te laten plaatsvinden.
  • U kunt naar aanleiding van uw verklaring opgeroepen worden als getuige. Bijvoorbeeld als u in uw verklaring informatie geeft over wat er is gebeurd of over het bewijs. Of als uw verklaring afwijkt van uw eerdere verklaringen. De rechter of de advocaat van de verdachte kan u hierover vragen stellen..

Wanneer komt iemand in aanmerking voor spreekrecht?

U heeft van het Openbaar Ministerie een brief ontvangen dat u recht heeft op spreekrecht. Op het wensenformulier kunt u aangeven of u hiervan gebruik wilt maken. Of u spreekrecht heeft, hangt af van het misdrijf. U heeft spreekrecht:

  • bij misdrijven waarvoor de dader een gevangenisstraf kan krijgen van 8 jaar of meer,
  • bij een aantal andere misdrijven zoals seksuele misdrijven, stalking, bedreiging en een verkeersongeval met ernstig lichamelijk letsel of overlijden tot gevolg.

Wie kunnen er spreken?

De volgende personen kunnen gebruikmaken van het spreekrecht:

  • Het slachtoffer zelf.
  • De nabestaanden van het overleden slachtoffer. Dit kunnen zijn: ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers, zussen, nichten, neven, ooms en tantes. Er kunnen maximaal 3 nabestaanden het spreekrecht uitoefenen.
  • De wettelijk vertegenwoordigers van een minderjarig slachtoffer.
  • De partner en 1 ander familielid. Dit geldt in het geval dat een slachtoffer of nabestaande verstandelijk en/of lichamelijk niet in staat is om zelf te spreken.
  • Een gemachtigde die namens het slachtoffer spreekt.

Hoe was het voor anderen?

Mellanie kon eindelijk haar stem laten horen. Lees het verhaal van Mellanie

'Ik heb hem aangekeken, maar hij keek niet terug. Daardoor voelde ik me nóg krachtiger.'

Carolien en haar familie werden gestalkt.

Thijs werd mishandeld door een ontslagen werknemer.

Johan raakte ernstig gewond door een motorongeval.