Wij gebruiken cookies en andere technieken om uw ervaring op onze websites te verbeteren en om advertenties te tonen. Als u doorklikt gaat u akkoord met het plaatsen van de cookies en het gebruik van cookietechnieken.

Privacy | Cookieverklaring

Rouwen met familie en vrienden

Het verlies van een dierbare kan mensen dichter bij elkaar brengen. Familieleden en vrienden vinden steun bij elkaar. Tegelijk komt het ook voor dat verlies, alle verhoudingen op scherp zet. Daarbij speelt mee dat iedereen op een andere manier met verlies omgaat. Het herkennen en erkennen van elkaars verdriet en situatie kan helpen om elkaar beter te begrijpen en te steunen.

Samen beslissingen nemen

U moet samen allerlei beslissingen nemen. Bijvoorbeeld over materiële zaken, de vorm van afscheid nemen en herdenken, zorg voor elkaar, of een verhuizing. Stuk voor stuk beslissingen die moeilijk zijn voor iedereen. Onder druk en in crisistijd is de emotie soms sterker dan het verstand en lijken beslissingen soms impulsiever. Het gevoel nergens meer controle over te hebben maakt de één terughoudend en de ander juist heel ijverig in een poging om toch weer wat grip op het leven te ervaren.

Deze situatie kan zorgen voor botsingen met elkaar. Ook omdat het wegvallen van uw dierbare zorgt dat iedereen opnieuw zijn rol en plek in het geheel moet vinden. U moet met elkaar bepalen wie nu de taken oppakt die eerder altijd door de overledene werden gedaan. Dat heeft tijd nodig en kan ondertussen voor onbegrip en ruzie zorgen. Ook kan het zijn dat al bestaande ruzies sterk doorwerken in dit proces van ‘hergroeperen’ en in de gesprekken over de praktische zaken na het overlijden.

Verschillende emoties en beleving

Wrijving ontstaat ook vaak doordat iedereen heel verschillend omgaat met het verlies. Terwijl de één zich concentreert op informatie en niet rust voordat alles duidelijk is, ervaart de ander vooral allerlei emoties. De één wil er veel over praten, de ander sluit zich juist af. Bij sommigen uit rouw zich vooral in boosheid. 

Verschillen in beleving kunnen zorgen voor onbegrip over het gedrag of de behoeften van een ander. Dat kan leiden tot ruzie of tot het gevoel over het hoofd gezien of buitengesloten te worden. Ruzie kan ook ontstaan door misverstanden in de onderlinge communicatie. Bijvoorbeeld als informatie niet (tijdig) met iedereen wordt gedeeld.

Hoe verder?

Misschien herkent u iets of veel van wat hierboven staat in uw eigen situatie. Misschien zijn er af en toe botsingen, of is er intussen sprake van complexe conflicten. Er is geen manier om direct alles op te lossen, maar onderstaande tips kunnen een begin zijn.

  • Ieder op zijn of haar eigen manier
    Het is belangrijk dat u inziet dat de ander een heel andere manier van rouwen heeft en dat accepteert. De ene manier is niet beter dan de ander. Toch zijn we vaak geneigd om het gedrag of opmerkingen van anderen uit te leggen en te beoordelen vanuit onze eigen beleving. Zo heeft u misschien van alles ingevuld voor die andere persoon. En andersom. Probeer naar de ander te luisteren zonder te vergelijken of te willen begrijpen, maar om de ander het gevoel te geven dat er ruimte is voor zijn of haar beleving.
  • Aandacht voor de kinderen
    Als kinderen en jongeren steeds de confrontatie lijken te zoeken, kan dit ook een manier zijn om aandacht te vragen. U bent misschien veel bezig met het verlies of u moet allerlei zaken regelen. Kinderen zoeken ook weer hun plek en willen als het ware laten weten: 'ik ben er ook nog'. Probeer uw kind positieve aandacht te geven en laat zien dat u oog heeft voor uw kind ook wanneer uw kind op een negatieve manier aandacht vraagt.
  • Ruimte voor boosheid
    Sommige mensen reageren vooral met boosheid. Wanneer anderen daardoor ook boos worden, in de verdediging schieten of zich van diegene afkeren, kunnen breuken ontstaan die later moeilijk te herstellen zijn. Als u dit herkent, realiseer u dan dat de boosheid waarschijnlijk niet persoonlijk tegen u gericht is maar een reactie is op de situatie. Het kan de enige manier zijn die de persoon kent om uitdrukking te geven aan rouw. Zoek dan niet steeds de confrontatie of de verdediging, maar geef het ruimte.
  • Kom er op terug 
    Ook vermoeidheid zorgt ervoor dat iemand sneller boos wordt. De afgelopen tijd heeft alles veel energie gekost en het is dan ook niet verwonderlijk als er veel vermoeidheid loskomt. Boosheid en ruzie kunnen dan soms hoog oplopen. Het hoort er bij – altijd conflicten vermijden is op den duur ook voor niemand goed – maar het is wel van belang om er op terug te komen op een rustiger moment en niet de hele relatie te laten verstoren door dergelijke ruzies. Wanneer een conflict dreigt, kunt u afspreken om het even te laten rusten tot een moment waarop u beiden bijvoorbeeld minder moe of emotioneel bent. Goede afspraken houden de deur open.
  • Benoem wat het met u doet
    Wanneer iemand regelzaken zoals de uitvaart of het uitzoeken van spullen sterk naar zich toetrekt, is dit vaak een poging om weer controle te ervaren. Het kan echter overkomen alsof diegene anderen wil uitsluiten. Als u dat ervaart, veroordeel dan niet direct het gedrag van de ander, maar benoem hoe het op u overkomt. Dit kan het begin zijn van het zoeken naar een manier om die energie opbouwend en gezamenlijk in te zetten.
  • Begrip voor elkaar 
    Of er ruimte is voor huilen, troosten, zwijgen, praten, protest of acceptatie hangt veelal samen met (ongeschreven) normen in uw familie of omgeving. Er kan irritatie ontstaan wanneer uw eigen verwerking sneller of langzamer verloopt dan van uw naasten. Het is belangrijk om met elkaar te praten over elkaars behoeften op verschillende momenten.
  • Maak afspraken 
    Maak met elkaar afspraken over hoe en wanneer u als familie of vrienden elkaar op de hoogte houdt van de situatie. Neem genoeg tijd om met elkaar door te praten wat ontwikkelingen inhouden voor jullie, wat er misschien gedaan moet worden en hoe jullie dat kunnen oppakken.