Wij gebruiken cookies. Functionele en analytische cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en deze cookies helpen ons om de website te verbeteren. Accepteert u dat we ook tracking cookies gebruiken? Door middel van deze cookies kunt u gepersonaliseerde advertenties van ons zien. Lees eerst de cookieverklaring voor meer informatie over de tracking cookies.

Privacy | Cookieverklaring

Zo werken overlevingsreacties

Wanneer iemand in een bedreigende situatie terechtkomt, reageert het lichaam met automatische overlevingsreacties. Voorbeelden hiervan zijn vechten, vluchten, bevriezen of verstijven. Dat kan per mens en per situatie weer anders zijn. Neem uzelf niets kwalijk omdat het om automatische reacties gaat. Lees op deze pagina meer over reacties op een ingrijpende gebeurtenis.

U heeft geen invloed op uw overlevingsreactie

Wat u heeft meegemaakt, hoe u zich op dat moment voelde, wat voor persoon u bent; het heeft allemaal invloed op hoe u reageert. Uw overlevingsreactie bij een heftige gebeurtenis is dan ook niet te voorzien, te controleren of te trainen. Het kan u overkomen dat uw overlevingsreactie anders is dan u had verwacht. Dat is heel normaal en niet iets om u druk over te maken.

Neem uzelf niet kwalijk hoe u reageert

Het komt voor dat slachtoffers verstijven tijdens een heftige gebeurtenis. Een gevolg kan zijn dat zij zichzelf kwalijk nemen dat ze niet zijn gevlucht of zich hebben verdedigd. Gevoelens van schaamte hebben of uzelf verwijten maken is niet nodig. Juist omdat u geen invloed op uw reactie heeft, kunt u daar niets aan doen.

Stressreacties nemen af wanneer u weer veilig bent 

Kort nadat het gevaar geweken is, moeten in veel gevallen  stresshormonen - zoals adrenaline in uw lichaam ontladen worden. Dit gebeurt vanzelf en kan zich bijvoorbeeld uiten in (hevig) trillen, beven en huilen. Daarna volgt vaak een periode van verwerking.

Meestal verdwijnen uw reacties binnen 4 tot 6 weken

De eerste 2 weken nadat het gevaar voorbij is, zijn de stressklachten vaak het heftigst. Vaak pakken mensen na die eerste periode het leven weer op. En meestal duurt het dan nog 2 tot 4 weken tot de (meeste) stress voorbij is. Dat is een natuurlijk proces. Heeft u na 6 weken nog steeds veel stressklachten, zoals bijvoorbeeld spierspanning, hoofdpijn of slecht slapen? Maak dan een afspraak met uw huisarts.  Twijfelt u of u stressklachten heeft? Doe dan onze zelftest stressklachten

Sommige reacties zal u mogelijk blijven ervaren 

Het kan zijn dat u na een ingrijpende gebeurtenis nieuwe gewoontes aanneemt. U kunt dit beschouwen als normale reacties op een niet normale gebeurtenis. Voorbeelden van dit soort nieuwe gewoontes zijn:

  • een extra keer naar links en rechts kijken bij het oversteken, als u een verkeersongeluk heeft meegemaakt.
  • vaker controleren of u uw deur wel op slot heeft gedaan, nadat u slachtoffer bent geworden van een woningoverval.
  • liever niet meer 's avonds alleen naar buiten gaan, nadat u slachtoffer bent geworden van een mishandeling op straat.

Let wel op dat als angst uw leven overheersen gaat, u bij uw huisarts naar mogelijkheden voor hulpverlening vraagt.