Voor elke vraag over slachtofferhulp
Als professional krijg je te maken met veel verschillende mensen, met allemaal hun eigen verhaal. Na een ingrijpende gebeurtenis lijkt de wereld voor hen stil te staan. Je wilt met je vragen ergens terecht kunnen. Zo kunnen deze mensen weer meedoen en verder met hun leven. Het is belangrijk om te weten waar je op moet letten als je met een slachtoffer praat. Bijvoorbeeld als je vragen hebt over victim blaming
Wat is je vraag?
Hoe krijg ik persoonlijk advies?
Waar kan ik overleggen over de beste aanpak? Hoe regel ik groepsopvang na een calamiteit? Hoe meld ik een slachtoffer aan?
Naar welke gespecialiseerde hulp kan ik een slachtoffer verwijzen om hem of haar verder te helpen in het herstelproces?
Waarom is het belangrijk om zonder oordeel te communiceren? Hoe pak ik dat aan? Hoe zorg ik dat mijn oordeel uit staat?
Wat is victim blaming precies? En hoe zorg ik ervoor dat ik in een gesprek iemand niet de schuld geef van wat er is gebeurd?
Hoe bied ik op school de juiste nazorg na een zelfdoding door een leerling? Welke stappen kan ik zetten?
Welke stappen kan je als school zetten om de juiste nazorg te bieden na online seksueel misbruik?
Hoe kun je victim blaming voorkomen?
Misschien heb je ook weleens gedacht: zou de ander zelf een aandeel hebben in wat er is gebeurd? Toch is het goed om te beseffen dat een slachtoffer nooit verantwoordelijk is voor wat er is gebeurd. Alleen de dader is daarvoor verantwoordelijk. In plaats van kritische vragen te stellen, helpt het een slachtoffer veel meer om erkenning te krijgen.
- Luister actief en zonder oordeel.
- Blijf weg van de vraag waarom iemand iets wel of niet heeft gedaan.
- Geef ruimte aan de gevoelens van de ander.
Hoe voorkom je dat iemand zich dubbel slachtoffer voelt? Bekijk de video
Victim blaming betekent dat iemand bewust of onbewust een slachtoffer de schuld geeft van wat diegene is overkomen. Bijvoorbeeld in opmerkingen met een beschuldigende ondertoon, tegen het slachtoffer zelf of tegen anderen.
- 'Misschien had je die naaktfoto's dan niet moeten delen.'
- 'Waarom heb je niets gedaan om het te stoppen?'
- 'Waarom heb je zomaar geld overgemaakt naar die persoon?'
- 'Wees maar blij dat het niet erger is.'
- 'Als het waar was, had je wel aangifte gedaan.'
- 'Je weet wel dat het doen van een valse aangifte strafbaar is?'
Een indirect beschuldigende opmerking is gauw gemaakt. Victim blaming komt dan ook veel voor: bij instanties en hulpverleners, maar ook bij familie en vrienden van een slachtoffer. Soms is het een bewuste keuze van bijvoorbeeld een advocaat van de verdachte, die daarmee probeert de rol van de verdachte kleiner te maken en die van het slachtoffer groter. Maar in de meeste gevallen gebeurt victim blaming zonder nadenken en zonder opzet. Victim blaming komt ook voor in gesprekken van hulpverleners onder elkaar over een slachtoffer. Denk aan opmerkingen als:
- Ze daagt ook wel erg uit, vind je niet?
- Waarschijnlijk beweert hij dat dit is gebeurd om aandacht te krijgen.
- Ik heb al vaker het gevoel gehad dat ze liegt over dingen.
Wanneer mensen in de omgeving van een slachtoffer kritische vragen stellen of de gebeurtenis kleiner maken, kan iemand zich dubbel slachtoffer gaan voelen. Dit is schadelijk en staat het herstelproces in de weg.
Ook kan victim blaming bestaande gevoelens van schuld en schaamte versterken. Veel slachtoffers worden al achtervolgd door hun eigen twijfels en vragen over wat ze anders hadden kunnen doen. Indirect beschuldigende opmerkingen van anderen kunnen ervoor zorgen dat die gevoelens heftiger worden. Het is goed om te beseffen dat het slachtoffer nooit de schuldige is. Alleen de dader draagt schuld.
Wil je verder lezen over de gevolgen van victim blaming en waarom dit gebeurt, kijk dan eens naar: