Hulp na phishing

Er worden heel veel phishingmails en phishing-sms'jes verzonden. Dat is geen probleem zolang je niet op de link in het bericht klikt.

• Versleep of verplaats een phishingmail naar je spambox. Zo wordt ook voor anderen dit bericht herkend als spam.
• Verwijder de e-mail of het appje en leeg ook de prullenbak waar het bericht in terechtkomt.

Twijfel je of de e-mail echt is of nep?

Vraag na bij de afzender (de bank, de pakketbezorger of het bedrijf) of het bericht echt van hen is.

Check je e-mail op de volgende websites:

• Actuele valse e-mails van de Fraudehelpdesk.
• De ScamCheck van VeiligInternetten.nl.
• Checkjelinkje.

Heb je het bericht geopend en op de link geklikt? Neem contact op met de zogenaamde afzender van het bericht.  

Bankgegevens doorgegeven of klein bedrag overgemaakt? 

• Heb je je inloggegevens van je bank ingevuld of heb je een klein bedrag betaald? Neem dan direct contact op met je bank. Je bank kan dan helpen om verdere schade te voorkomen. 
• Blokkeer je pasjes en verander je pincodes.
• Soms belt de oplichter zelf vlak nadat je je gegevens hebt ingevuld. Hang op en bel zelf je bank om te vragen of zij gebeld hebben. 

Andere gegevens doorgegeven?  

• Heb je geen bankgegevens ingevuld, maar wel andere gegevens? Neem contact op met het bedrijf van wie je de nepmail of het bericht hebt gekregen. Bijvoorbeeld UPS, Action of de Belastingdienst. 
• Ben je ongerust over de mail die je kreeg? Neem contact op met de Fraudehelpdesk voor advies.

Telefoonnummer doorgegeven?

Je mobiele telefoonnummer kan worden gebruikt om abonnementen af te sluiten onder jouw naam. Op payinfo.nl kun je zien of je nummer is gebruikt voor betalingen en direct diensten blokkeren. 

Pas de wachtwoorden en pincodes aan van je e-mail, bank en alle andere accounts waar je dezelfde inloggegevens voor gebruikt.

Maak kopieën van je bankafschriften en maak een schermafbeelding van het nepbericht of de nepwebsite.  

Lees meer over online bewijs verzamelen op internetsporen.nl. 

• Phishing is strafbaar. Doe altijd aangifte als je met phishing te maken hebt. Dat kan makkelijk online via politie.nl, telefonisch via 0900-8844 of door langs te gaan op het politiebureau. 
• Aangifte is nodig om je schade te kunnen vergoeden. De kans dat de politie snel een dader vindt is niet groot. Maar iedere aangifte kan de politie verder helpen om oplichters op te sporen. Daarmee help je misschien een ander om geen slachtoffer te worden.
  Alles over aangifte doen

De Fraudehelpdesk onderzoekt nieuwe ontwikkelingen en verzamelt nieuwe soorten fraude en voorbeelden van valse e-mails of nepberichten. Zo kunnen anderen worden gewaarschuwd. Als jij jouw fraude meldt, help je daarmee ook anderen. 

Naar de Fraudehelpdesk

Phishing is fraude waarbij de oplichter naar je persoonlijke gegevens ‘hengelt’ via een link in een e-mail, sms of app. Klik je op die link, dan kom je op een valse website terecht van bijvoorbeeld je bank, een bezorgdienst of overheidsinstelling. Als je inlogt of een formulier invult op de nepwebsite, heeft de fraudeur je gegevens. Met die gegevens kan de oplichter geld van jouw rekening stelen of dingen kopen waarvoor jij betaalt.

De bank betaalt in de meeste gevallen het geld terug als je hebt gebankierd volgens de 5 veiligheidsprincipes (pdf):  

1. Houd je beveiligingscodes geheim. 
2. Leen je bankpas nooit uit aan iemand anders.
3. Zorg voor een goede beveiliging van je computer of mobiel.
4. Controleer je bankrekening regelmatig.
5. Meld incidenten direct aan de bank.

Of je de veiligheidsprincipes goed genoeg hebt gevolgd, is soms lastig te bewijzen. Check altijd de bankvoorwaarden op de website van je bank. Beschrijf bij je melding zo goed mogelijk de situatie en hoe je de veiligheidsprincipes hebt nageleefd. Kan de bank 'grove nalatigheid' niet bewijzen, dan moet de bank de schade in principe volledig vergoeden. Wij kunnen je helpen met het contact met de bank. 

Op de website van de Consumentenbond vind je meer informatie over veilig bankieren. Ook over het indienen van een klacht als de bank niet wil betalen en jij denkt dat je je wel hebt gehouden aan de 5 veiligheidsprincipes. 

• Gebruik verschillende, liefst lange en ingewikkelde wachtwoorden. Zo maak je het lastiger voor oplichters om toegang te krijgen tot je accounts.   
• Gebruik tweestapsverificatie. Lees op Veiliginternetten.nl wat dit is en hoe je dit instelt.  
• Geef nooit je inlognaam of wachtwoord. Niet online en ook niet per telefoon. 
• Let goed op wanneer je druk voelt om snel te handelen om snel te handelen: ‘betaal direct’ of ‘reageer snel, anders wordt uw pas geblokkeerd’.  
• Klik nooit op een link in de e-mail. De link kan je leiden naar een valse website 
• Open geen bestanden bij een e-mail die je niet vertrouwt. Ook in bekende bestandstypen zoals Word of PDF kan kwaadaardige software zitten. 
• Installeer een antivirusprogramma op je computer en update deze regelmatig. 
• Maak regelmatig back-ups van je bestanden. Sla ze ook op in de cloud (bijvoorbeeld Dropbox, Google Drive of iCloud) of op een externe harde schijf. 
• Kijk voor meer praktische tips op de website van Fix je privacy.

Elk bedrijf kan misbruikt worden voor phishingmails. De volgende bedrijven komen vaak voor: 

• Banken 
• Webshops zoals bol.com, Coolblue, Vinted. 
• Pakketbezorgers zoals PostNL, DHL, FedEx. 
• Overheidsinstanties zoals Belastingdienst, CJIB, DUO.  
• Antivirussoftware zoals McAfee, Norton, G Data. 
• Internetaanbieders zoals KPN, Ziggo.

Oplichters bedenken steeds nieuwe manieren om je op te lichten. Ook bij phishing zijn er verschillende manieren om je gegevens te stelen. Een ding is altijd gelijk: de fraudeurs proberen je via een link naar een nepwebsite te leiden.  

• E-mailphishing  
  Je ontvangt een e-mail met een link.  
• Smishing 
  Je ontvangt een sms-bericht of appje met link.  
• Vishing (voice phishing) 
  Phishing via de telefoon, waarbij de beller zegt van de helpdesk van bijvoorbeeld een bank te zijn. 
• Spear phishing 
  Hierbij wordt veel moeite gedaan om belangrijke bedrijfsinformatie te verzamelen. De oplichter zoekt eerst via social media persoonlijke informatie of informatie over de werkgever. Deze informatie gebruikt de oplichter om een zo geloofwaardig mogelijk bericht te maken. Maar na een klik op de link kan de fraudeur toegang krijgen tot gevoelige informatie.  
• Whaling (ook wel CEO-fraude)  
  Een vorm van spear phishing die is gericht op hoge functionarissen of sleutelpersonen binnen een bedrijf. Zij krijgen dan bijvoorbeeld een mail van de directeur die nep blijkt te zijn.  
• Quishing 
  Criminelen maken gebruik van QR-codes in bijvoorbeeld een brief om je naar een neppe betaalpagina te leiden. 
• Malware phishing 
  Er wordt een bericht gestuurd met een bestand of link. Als je op de link klikt of het bestand opent wordt er schadelijke software (malware) op je computer geïnstalleerd. 

Wanneer iemand voor veel geld wordt opgelicht, kan dat leiden tot schulden en andere financiële problemen. Je kunt via de website van Geldfit advies op maat krijgen over je financiële situatie. Ook de bank kan vaak helpen bij financiële problemen. 

Hier kun je evt ook nog uitbreiden met de websites waar je linkjes kan checken en de opmerking dat partijen zelf vaak ook bijhouden wanneer er nepmails rond gaan en daarover communiceren op hun website. 

Op de volgende websites vind je actuele waarschuwingen, met voorbeelden van oplichting via e-mail, sms of telefoon. 

• Bekijk nepberichten (Fraudehelpdesk) 
• Bekijk nepmails (Fraudehelpdesk) 

Check verdachte linkjes via: 

• De ScamCheck van VeiligInternetten.nl
• Checkjelinkje