Mijn patiënt is slachtoffer geworden
Als huisarts - of praktijkondersteuner, triagist of andere zorgverlener - krijg je te maken met mensen die bij je langskomen om fysieke of psychische problemen te bespreken. Soms zijn die problemen het gevolg van een ingrijpende gebeurtenis. Als huisarts of zorgverlener heb je daar vaak geen weet van. Lees hoe je om kunt gaan met vermoedens van slachtofferschap, waar je rekening mee kunt houden als je een slachtoffer ondersteunt en wat wij kunnen betekenen.
Denk hieraan bij (vermoedens van) slachtofferschap in jouw praktijk
- Patiënten delen zelden met de huisarts wat er is gebeurd. Bijvoorbeeld omdat ze zich schamen, schuldig voelen, denken geen hulp nodig te hebben of weinig verwachten van de hulp.
- Dit maakt het extra belangrijk om alert te zijn op signalen van slachtofferschap. Vermoed je dat er meer aan de hand is?
Lees hoe je signalen herkent en je vermoedens bespreekbaar maakt
- Geef begrip en steun
Het vraagt van een patiënt moed om zelf te beginnen over een ingrijpende gebeurtenis. Bied vooral steun en begrip. Zet je aandacht aan en je oordeel uit. De manier waarop je het gesprek aangaat, kan namelijk van invloed zijn op iemands herstel. - Normaliseer de stressreacties
Heeft iemand door de gebeurtenis last van stressreacties zoals herbeleving, vermijding of prikkelbaarheid? Normaliseer deze reacties door aan te geven dat dit gebruikelijke reacties zijn op een ingrijpende gebeurtenis. Bij de meeste mensen worden stressklachten na 4 tot 6 weken minder. Wees alert op aanhoudende klachten. Verwijs in dat geval door naar psychologische hulpverlening. - Houd rekening met verwerking en veerkracht
In onze gesprekstips staan 3 modellen van verwerking en veerkracht. Die modellen helpen je om in het gesprek rekening te houden met wat iemand doormaakt en om iemands veerkracht in te schatten.
Lees de tips voor gespreksvoering
Vermoed je dat er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling? Voor deze delicten geldt de meldcode. Ook psychisch of seksueel geweld en verwaarlozing vallen hieronder.
Het is belangrijk de ingrijpende gebeurtenis of eventuele signalen en gesprekken daarover in het patiëntendossier te noteren. De gevolgen ervan hoeven zich niet direct te manifesteren. Vastleggen voorkomt dat je vergeet wat er eerder is gezegd.
Voor een slachtoffer is duidelijkheid over het vervolg erg belangrijk.
- Bespreek de vervolgstappen en schets duidelijke verwachtingen. Bijvoorbeeld vervolggesprekken, de behandeling van lichamelijke klachten of doorverwijzen naar gespecialiseerde hulp.
Lees alles over doorverwijzen - Geef tips voor wat iemand in de 'wachttijd' kan doen: erover praten of schrijven of steun zoeken bij naasten of lotgenoten.
De gebruikelijke stress na een ingrijpende gebeurtenis kan tot langdurige of complexe klachten leiden (PTSS). De volgende factoren kunnen daarbij een rol spelen:
-
Grote veranderingen zoals een echtscheiding, een overlijden of financiële problemen.
-
Een beperkt netwerk voor hulp en steun.
-
Meerdere of eerdere trauma's.
-
Gebruik van verdovende middelen, zoals drank of drugs.
Huisartsen zijn van nog geen 10% van de ingrijpende gebeurtenissen die hun patiënten hebben meegemaakt op de hoogte.
Waarmee kunnen we je helpen?
-
Wil je overleggen over een casus of situatie?
Bel, mail of chat met onze Advieslijn voor professionals op 0900-0101 (optie 3 in het menu).
-
Beter helpen met onze online modules
Onze e-learningmodules communicatie en strafproces helpen je om slachtoffers goed te informeren en ondersteunen.
-
Hoe ga ik gesprek over aangifte?
Krijg je in je werk te maken met een cliënt, student of patiënt die twijfelt over aangifte? Jij kunt helpen bij het maken van een weloverwogen keuze.
Wat doet Slachtofferhulp Nederland?
- Slachtoffers, getuigen, nabestaanden en betrokkenen van strafbare feiten zoals geweld, online fraude of seksueel misbruik.
- Slachtoffers, getuigen, nabestaanden, betrokkenen en veroorzakers van verkeersongelukken.
- Achterblijvers bij vermissingen.
- Getuigen, betrokkenen en nabestaanden van zelfdoding.
- Slachtoffers, getuigen, betrokkenen en nabestaanden van een crisis of calamiteit.
Je kunt per e-mail, chat, telefoon of social media contact met ons opnemen. We doen ons best om vragen meteen te beantwoorden, zodat iemand snel weer verder kan. Is er meer nodig om iemand zo goed mogelijk te helpen? Of is er behoefte aan een 1 op 1 gesprek? Dan maken we een afspraak met een van onze medewerkers. Dat kan thuis zijn, of op een kantoor van Slachtofferhulp Nederland in de regio.
Wij bieden emotionele hulp, begeleiden in het strafproces en helpen bij het aanvragen van schadevergoeding. Onze hulp is altijd gratis en dichtbij. Zo lang als nodig, zo kort als kan. Je kan direct bij ons terecht.
- Jonger dan 12
Wij ondersteunen ouders of verzorgers bij het helpen van hun kind. - 12 jaar of ouder
Jongeren van 12 jaar of ouder kunnen zelfstandig contact opnemen voor ondersteuning. Voor een deel van onze juridische dienstverlening is toestemming van een ouder of verzorger nodig. Ouders of verzorgers kunnen ook zelf bij ons terecht voor vragen over het helpen van hun kind. - Vermoeden van geweld of misbruik?
Bij geweld of misbruik door ouder of verzorger - of een vermoeden daarvan - kan iemand zelfstandig contact opnemen, ongeacht de leeftijd.