Spreekrecht

Per 1 september 2012 is de wet tot uitbreiding van het spreekrecht van kracht. Dit betekent dat slachtoffers en nabestaanden meer rechten krijgen bij de uitvoering van het spreekrecht tijdens de zitting. Spreekrecht kan het slachtoffer helpen bij de verwerking van het misdrijf en de dader confronteren met de gevolgen. Het spreekrecht geldt voor slachtoffers en nabestaanden van een zwaar misdrijf, waar de rechter maximaal acht jaar of meer gevangenisstraf voor op mag leggen.

Meer nabestaanden mogen spreken

Bij slachtoffers en nabestaanden bestond al langer de behoefte aan verruiming van de huidige wet. Door de uitbreiding wordt het aantal nabestaanden dat het spreekrecht mag uitoefenen groter. Tot dusver mocht één nabestaande zijn verhaal op de zitting doen. Nu mogen, naast de (voormalige) partner van het overleden slachtoffer, maximaal drie nabestaanden spreken over de gevolgen van het misdrijf.
Ook de kring van nabestaanden wordt uitgebreid. Nu krijgen ook, broers, zussen, kleinkinderen, grootouders, ooms, tantes, neven en nichten de mogelijkheid om te spreken in de rechtszaal.

Spreekrecht ouders verankerd

Verder krijgen ouders of voogden spreekrecht bij minderjarige slachtoffers, die niet bij machte zijn om op zitting te vertellen over de gevolgen van het misdrijf. Minderjarige slachtoffers die zelf op zitting kunnen spreken, mogen dat blijven doen. Nieuw is ook dat als een slachtoffer zelf niet in staat is om het spreekrecht uit te oefenen (fysiek of mentaal), een gemachtigde namens het slachtoffer kan spreken. Dit kan iemand uit de (familie)kring van het slachtoffer zijn of hun raadsman.

Gemachtigden

Slachtoffers zijn soms zelf niet in staat (fysiek of mentaal) om het woord te voeren in de rechtszaal. Het slachtoffer kan bijvoorbeeld in coma liggen of er kan een andere fysieke of psychische toestand zijn waardoor het slachtoffer zelf zijn recht niet kan uitoefenen. Dan kan het slachtoffer volgens de nieuwe wet iemand machtigen om namens hem te spreken. Dit kan een familielid, vriend of raadsman zijn. Slachtofferhulp Nederland is wel van mening dat het voor het herstel van slachtoffers of nabestaanden het beste is als zij zelf spreken. Maar als dit echt niet mogelijk is, dan is machtiging door iemand die dichtbij je staat een goede optie. Het is voor slachtoffers en nabestaanden in ieder geval belangrijk dat hun verhaal dan alsnog in de rechtszaal wordt gehoord.