Wij gebruiken cookies. Functionele en analytische cookies maken het gebruik van onze website mogelijk en deze cookies helpen ons om de website te verbeteren. Accepteert u dat we ook tracking cookies gebruiken? Door middel van deze cookies kunt u gepersonaliseerde advertenties van ons zien. Lees eerst de cookieverklaring voor meer informatie over de tracking cookies.

Privacy | Cookieverklaring

De rechter doet uitspraak

De rechter doet uitspraak

De rechter beslist meestal meteen aan het eind van de strafzitting over de strafzaak. De beslissing wordt uitspraak of vonnis genoemd.

U kunt zelf naar de strafzitting gaan om te horen wat de rechter beslist. Er kan ook  iemand anders voor u gaan. De bijeenkomsten zijn openbaar. Als u niet gaat krijgt u een brief met de uitspraak. U kunt ook bij het Slachtofferloket navragen wat de uitspraak is. Soms staat de uitspraak in de plaatselijke krant.

Bij strafzittingen over zwaardere misdrijven doet de rechter niet direct uitspraak. Wel wordt de datum bekendgemaakt waarop de uistpraak wordt gedaan. Dat is binnen 14 dagen na de zitting.

De verdachte wordt vrijgesproken

De verdachte krijgt geen straf opgelegd omdat hij wordt vrijgesproken. Dit betekent dat volgens de rechter het strafbare feit niet bewezen is of dat het feit niet strafbaar is. Het kan ook betekenen dat de schuld van de verdachte niet bewezen is. Het strafproces stopt als de verdachte wordt vrijgesproken en er geen hoger beroep komt.

De verdachte wordt ontslagen van rechtsvervolging

De rechter kan in een strafzaak een verdachte ontslaan van rechtsvervolging als de rechter vindt dat de verdachte, of het feit waarvoor de verdachte wordt vervolgd, niet strafbaar is. Dit kan zijn wanneer er sprake is van zelfverdediging (noodweer), wanneer het ten laste gelegde niet strafbaar is of wanneer de verdachte een psychische stoornis heeft.

Als de verdachte wordt ontslagen van rechtsvervolging kan het strafproces eindigen. Dit hoeft echter niet. De rechter kan bij ontslag van rechtsvervolging ook een maatregel opleggen zoals TBS of plaatsing in een psychiatrische kliniek. Dit geldt alleen voor verdachten met een psychische stoornis.

De dader krijgt een straf opgelegd

Er zijn 3 hoofdstraffen:

  • Celstraf: de dader gaat de cel in. 
  • Geldstraf: de dader moet een boete betalen.
  • Taakstraf: de dader moet een bepaald aantal uren onbetaald werk verrichten. 

Een rechter kan een voorwaardelijke straf en een onvoorwaardelijke straf opleggen.

De dader moet een schadevergoeding betalen

Vindt de rechter dat het slachtoffer recht heeft op een schadevergoeding? Dan kan de rechter de dader verplichten om een schadevergoeding te betalen.

Heeft u door een fout van het Openbaar Ministerie geen schadevergoeding kunnen eisen in uw zaak? Dan kunt u klacht indienen bij het Openbaar Ministerie en hen om een tegemoetkoming vragen. Dit noemt het Openbaar Ministerie omissie OM.

De dader krijgt een maatregel opgelegd

De officier van justitie kan de rechter vragen een maatregel op te leggen. Bijvoorbeeld het afpakken van goederen, zoals verdovende middelen, wapens of illegale kopieën van cd’s of het afnemen van winst uit misdrijven of een schadevergoedingsmaatregel, waarbij de dader een bedrag aan het slachtoffer moet betalen.

Een bijzondere maatregel is de terbeschikkingstelling, afgekort TBS. Deze maatregel vraagt het Openbaar Ministerie bij daders met een psychische stoornis.

Vrijheidsbeperkende voorwaarden: contact- en andere verboden

Voorbeelden van vrijheidsbeperkende voorwaarden:

  • contactverbod: de dader mag geen contact zoeken met het slachtoffer.
  • locatieverbod: de dader mag niet in de buurt van het slachtoffer komen.
  • drugs- of alcoholverbod. 
  • meldingsplicht: de dader moet zich dan melden op het politiebureau als er bijvoorbeeld een voetbalwedstrijd is. 

Voorwaarden gericht op gedrag of zorg

De rechter kan iemand 'gedragsbeïnvloedende voorwaarden' opleggen. Iemand moet dan werken aan zijn gedrag. Bijvoorbeeld door deel te nemen aan een agressietraining. Ook kan iemand 'voorwaarden gericht op zorg' opgelegd krijgen. De dader wordt dan onder behandeling gesteld bij een instelling voor geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg.

Combinaties van straffen, maatregelen en voorwaarden

Naast de hoofdstraffen kan een rechter ook bijkomende straffen opleggen, zoals bijvoorbeeld het inleveren van het rijbewijs. Er zijn ook combinaties van verschillende soorten straffen, maatregelen en voorwaarden mogelijk.

In hoger beroep

Is de officier van justitie of de verdachte het niet eens met de uitspraak van de rechter? Dan kunnen zij in hoger beroep gaan tegen de uitspraak.

In hoger beroep

Strafuitvoering

Heeft de officier van justitie of de rechter de dader een straf opgelegd en komt er geen hoger beroep? Dan is de uitspraak definitief en begint de strafuitvoering.

Strafuitvoering